Kadernota

Wat is een kadernota?

Ieder voorjaar stelt de gemeente de kaders vast waarbinnen in het najaar de begroting voor het komend boekjaar, en het perspectief voor de daarop volgende jaren, wordt gemaakt. Op 26 mei heeft het College van B&W de concept-kadernota vastgesteld. De gemeenteraad stelt de kadernota definitief vast op 9 juli a.s..

Wat staat er in de huidige kadernota?

  • We brengen de basis duurzaam op orde en werken aan randvoorwaarden als een toekomstbestendige organisatie, bestuurskracht en onze positie in de regio.
  • Dit doen we niet alleen om te voldoen aan onze wettelijke taken, maar juist ook vanwege de ambities die wij met onze inwoners, bedrijven en instellingen in het kader van onze Toekomstvisie hebben geformuleerd: Krachtig & Betrokken, Vitaal & Veerkrachtig, Duurzaam en Leefbaar & Levendig.
  • Zelfstandigheid is daarbij geen doel op zich, maar naar onze mening de beste, meest logische en efficiëntste manier om regie te houden over ons voorzieningenniveau, en de uitdagingen waar Scherpenzeel voor staat in verbinding met onze samenleving te kunnen adresseren.
  • We koesteren onze stevige vermogenspositie en brengen inkomsten en uitgaven in balans. Omdat we niet willen bezuinigen op ons voorzieningenniveau is belastingverhoging de enige optie. OZB verhoging is een sluitpost.
  • Dankzij die keuze kunnen we blijven investeren in preventie en maatwerk-dienstverlening, met laagdrempelige voorzieningen dichtbij de Scherpenzelers. We hebben een ambitieus woningbouwprogramma en gaan van De Breehoek het cultureel, sportief en bestuurlijk hart van Scherpenzeel maken.

Wat gaat Scherpenzeel de komende jaren doen?

  • De komende jaren gaan we hard aan de slag met alle ambities uit de Toekomstvisie: Krachtig & Betrokken, Vitaal & Veerkrachtig, Duurzaam en Leefbaar & Levendig. Een aantal zaken pakken we al op korte termijn op, andere zaken staan over een paar jaar op de agenda. Aan de hand van onze ‘roadmap’ hebben we onze acties voor de komende jaren in beeld gebracht.

     
    ---------------------------------------------------------------------------------------------

De Breehoek

Het meest in het oog springend is het nieuwe concept dat is bedacht voor De Breehoek. Het bestuur van Kulturhus de Breehoek en het college van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Scherpenzeel willen van de Breehoek dé huiskamer maken voor sportief, cultureel, maatschappelijk en bestuurlijk Scherpenzeel. Een impressie daarvan is te vinden op https://youtu.be/qVyHxExVebM
We zijn trots op het concept dat we hebben bedacht en willen dit samen met huidige en toekomstige gebruikers van de Breehoek gaan uitwerken.

Wat zijn de voordelen van dit plan?

We slaan verschillende vliegen in 1 klap:

  • We bieden een bredere basis voor De Breehoek (minder exploitatieverlies)
  • De Breehoek krijgt een ‘facelift’, en in de centrale hal maken we een Lounge waar verschillende groepen gebruikers elkaar kunnen ontmoeten. Zo ontstaat meer ‘reuring’.
  • We brengen maatschappelijke functies bij elkaar, zodat meer samenwerking ontstaat
  • De Bibliotheek krijgt een frisse start op de begane grond
  • De sportverenigingen en alle andere ge
  • Geruikers kunnen gewoon gebruik blijven maken van de sporthal en de andere ruimtes in De Breehoek

Waarom een nieuw plan voor De Breehoek?

In Scherpenzeel hebben we een schitterend Kulturhus dat eigenlijk een maatje te groot is voor Scherpenzeel. Op dit moment bedraagt het exploitatietekort bijna 3 ton op jaarbasis. Maar De Breehoek is te belangrijk voor Scherpenzeel! Met het concept wat er nu ligt houden we de kosten binnen de perken, en kunnen we toch van De Breehoek blijven genieten.

Waarom wil de gemeente naar De Breehoek?

Gemeenten zijn verplicht om per 2023 minimaal energielabel C te hebben, en per 2030 energielabel A. Het verduurzamen van het huidige gemeentehuis aan de Stationsweg zou enorm duur worden. De gemeente is dus op zoek naar een ander gemeentehuis. Nieuwbouw is een optie (en zou op zich goedkoper zijn), maar door naar De Breehoek te gaan slaan we meerdere vliegen in 1 klap.

Wat kost dit plan? En wie gaat dat betalen?

De totale investering is geraamd op ca. 1,6 mln. De gemeente gaat dit financieren. Het bestaande gemeentehuis op de Stationsweg wordt dan verkocht.

Is zeker dat dit plan doorgaat?

Dit is een eerste concept. Er moet nog een heleboel worden uitgewerkt, bijvoorbeeld technisch, bouwkundig en juridisch. Dat willen we samen met de huidige en toekomstige gebruikers gaan doen. En het zou natuurlijk best kunnen dat er dingen anders moeten dan nu is bedacht. Maar we hebben met De Breehoek afgesproken dat we gaan proberen daar samen, in lijn met het concept dat er nu ligt, uit te komen.
Uiteindelijk zal de gemeenteraad een investeringsbeslissing nemen op basis van een uitgewerkt en gedragen plan.

Kan herindeling nog roet in het eten gooien?

Als Scherpenzeel niet zelfstandig blijft verliest De Breehoek de gemeente als huurder (nu o.a raadszaal). Het tekort op De Breehoek loopt dan op naar 4 ton per jaar. Het is de vraag of dat de herindelingsgemeente dat kan en wil betalen.

Wat gebeurt er met de Bibliotheek?

De bibliotheek krijgt in De Breehoek straks een geweldige leesruimte in de centrale hal. En een klein eigen kantoor. Hoe dat er precies gaat uitzien willen we ook samen met de bibliotheek uitwerken.
Op de bibliotheek was een bezuiniging van 100 K aangekondigd. Door een combinatie van maatregelen, o.a. de deal met de Breehoek, hoeven we minder fors te bezuiniging op de bieb, en kunnen we de bieb ook nog eens gratis huisvesting aanbieden (kleine eigen ruimte en lounge nieuwe Breehoek). Uiteindelijk blijft er een bezuinigingsdoelstelling van 27 K over voor de bieb.

De bieb hoeft dus veel minder te bezuinigen. Helpt u met dat laatste stukje? Ze kunnen veel meer betalende leden gebruiken. Wie wordt er lid van de bieb?

Biedt deze Kadernota garanties voor het Voorzieningenniveau op lange termijn?

In deze Kadernota hebben we de gemeentelijke bijdrage aan ons voorzieningenniveau in ieder geval structureel gedekt. Maar de belangrijkste impuls gaat komen van de bevolkingsgroei. Tot 2030 gaan we ca. 1000 woningen opleveren. Als u, en al die nieuwe inwoners, de boodschappen blijven doen in ons dorp, en lid blijven van de sportvereniging, bibliotheek en zwembad, dan biedt dat een nog steviger basis voor ons voorzieningenniveau.

Waar wordt er gebouwd?

Scherpenzeel gaat de komende 10 jaar bijna 1000 woningen bouwen. Naast een aantal nieuwe woonwijken, zoals Akkerwinde, gaat het ook om inbreiding binnen de bestaande bebouwde kom. Bestaande panden worden gesloopt om plaats te maken voor nieuwbouw. We bouwen binnen de contouren zoals vastgesteld in de Nota van Uitgangspunten voor de Omgevingsvisie Scherpenzeel. Hierin wordt vooral ten zuiden van de bestaande contouren gebouwd. Ook is een aantal gebieden aangewezen (de ‘groene longen’) die zorgen dat het open, groene karakter van ons dorp wordt bewaakt. 

Komen er bezuinigingen in het sociaal domein?

Veel gemeenten in Nederland kampen met kostenstijgingen in het sociaal domein. In onze Kadernota hebben we rekening gehouden met alle kosten voor zover we die kunnen overzien. Zekerheidshalve hebben we ook de Rijksbijdrage voor jeugdzorg (165.000 euro) nog niet ingeboekt, omdat daarover nog geen zekerheid is. Dus voorlopig is alles structureel afgedekt en kan het alleen maar meevallen.
Mocht er alsnog iets tegenvallen, dan hebben we daar een spaarpotje voor van 1,2 miljoen euro voor het sociaal domein. Dus voorlopig verwachten we daar niet op te hoeven bezuinigen.
Wel denken we ‘winst’ te kunnen halen uit een betere samenwerking in De Breehoek. In Scherpenzeel hebben we heel veel welzijnsorganisaties die ieder voor zich geweldige dingen doen. Daar zijn we heel trots op! Maar er zit ook veel overlap tussen. Als we er in slagen de welzijnsorganisaties in De Breehoek samen te brengen, dan kunnen we efficiënter samenwerken (synergie).

Wat staat er over duurzaamheid in de Kadernota?

In de Roadmap hebben projecten als de Regionale Energie Strategie en warmtenet een prominente rol. Vanuit de opbrengsten van de grondexploitaties gaan we daar komende jaren flink in investeren. We vinden het heel belangrijk dat er bijv. een warmtenet komt waar ook bestaande woningen op kunnen worden aangesloten. Ook hebben we aandacht voor biodiversiteit en landschapsbeheer, en gaan we onderzoeken hoe we Scherpenzeel nog meer circulair kunnen maken. 

Wat wordt er gedaan aan de bereikbaarheid van Scherpenzeel?

We hebben oog voor de OV verbindingen en het opwaarderen van de N224. Dat zijn echter zaken waarvoor we bij de provincie moeten lobbyen. Die staan daarom niet in onze Kadernota.
Voor wat betreft onze eigen wegen zorgen we dat wegen in goede staat zijn zonder aan kapitaalvernietiging te doen. Want als een weg financieel is afgeschreven, maar technisch nog in orde is, zien wij geen reden om geld uit te geven voor onderhoud.

Wat staat er in de Kadernota over bestuurskracht?

Scherpenzeel moet en wil hier de komende jaren flink in investeren. Maar we beseffen ons dat de Scherpenzeelse politiek op dit moment erg verdeeld is. We denken dat we pas echt kunnen werken aan bestuurskracht als de provincie ons duidelijkheid geeft over onze toekomstige bestuurlijke inbedding (zelfstandigheid of herindeling).

Hoeveel gaat de OZB omhoog?

De komende vier jaar gaan we de OZB elk jaar met 6 % verhogen. In totaal komt dat neer op zo’n 90 euro per gemiddeld huishouden. Dat doen we natuurlijk alleen als dat echt nodig blijkt. In de Kadernota hebben we nu rekening gehouden met een aantal zaken die misschien meevallen, bijv. een CAO loonstijging die niet doorgaat (maar waar we alvast wel geld voor hebben gereserveerd), of een uitkering van de Rijksoverheid die misschien nog komt (165.000 euro per jaar). Als dat zo is, hoeven we de belasting niet te verhogen.

Kunnen we iets zeggen over wat de lasten bij herindeling zouden zijn?

Dat is appels met peren vergelijken. De lastenverhoging hier is nodig omdat we moeten investeren in de organisatie, zonder ons voorzieningenniveau te bezuinigen.
Het is de vraag of de nieuwe gemeente straks bereid is om al die voorzieningen overeind te houden. En of er bijvoorbeeld ook in dat geval meer ambtenaren nodig zouden zijn. In dat geval zouden ook daar de lasten worden verhoogd. Of uiteindelijk toch snijden in voorzieningen.
We hadden daar graag zekerheid over gehad, en hebben die vraag ook aan Barneveld voorgelegd. Barneveld heeft aangegeven hier niet met zekerheid iets over te kunnen zeggen. Er zijn dus geen garanties bij herindeling.

Hoe verhoudt de lastenstijging in Scherpenzeel zich tot het landelijk beeld?

Het lastige is dat wij geen glazen bol hebben over hoe de toekomst er uit gaat zien. Bovendien hebben veel gemeenten aangegeven geen Kadernota / financieel meerjarenperspectief te publiceren.
In onze kadernota is een OZB verhoging aangekondigd. De rioolheffing, afvalstoffenheffing etc. worden alleen geïndexeerd. Als we afgaan op de trend van de laatste jaren (cijfers CPB / COELO) dan zullen de lasten elders in ‘t land ook flink gaan stijgen, en relatief harder dan bij ons.
Op dit moment liggen de lasten in Scherpenzeel bijna 9% boven het landelijk gemiddelde (dat geldt overigens voor meer kleine gemeenten). In 2024 zou dat, als de landelijke trend van de laatste jaren wordt doorgezet, nog maar 5 % zijn. Verhoudingsgewijs worden we dus minder duur ten opzichte van de rest van Nederland.

Hoe staat het met de reserves van Scherpenzeel?

We investeren in het wegwerken van een aantal kwetsbaarheden, en ook 4,5 ton per jaar aan projecten: voorzieningen, dienstverlening etc. Dat is ook goed, want daar wordt Scherpenzeel alleen maar beter van.
In de eerste jaren daalt het weerstandsvermogen nog als gevolg van de incidentele dekking van onze ambtelijke uitbreiding, en het wegwerken van achterstanden. Maar vanaf 2022 is de ambtelijke organisatie structureel gedekt, en de achterstanden zijn uiterlijk 2023 weggewerkt. Hoe onze reservepositie en weerstandsvermogen vanaf dat moment gaat groeien (met name a.g.v. grondexploitaties) wordt uitgewerkt in de begroting, die komend najaar verschijnt. We kunnen dat prima betalen. Het totaal aan middelen wat in de reserves van de gemeente Scherpenzeel zit stijgt van bijna 18 miljoen euro begin 2020 naar ruim 21 miljoen euro eind 2024. Op de langere termijn voorzien we een verdere stijging als gevolg van de inkomsten uit de grondexploitaties (15 – 20 miljoen tot 2030). Dus op de lange termijn trekken we de uitgaven die we komende jaren doen alsnog recht.
Gemeente Scherpenzeel heeft geen schulden.

Is er in de Kadernota ook rekening gehouden met de effecten van Corona?

De impact van Corona op de Nederlandse economie is groot. Hoe groot, dat weet nog niemand! Gelukkig zijn we in Scherpenzeel niet primair van toerisme of horeca afhankelijk. Ook in Scherpenzeel krijgen we aanvragen voor de landelijke steunmaatregelen (TOZO), maar dat past in het landelijk beeld. In vergelijking met de rest van Nederland hebben we gelukkig nog relatief weinig ontslagen gezien. Het aantal WW-aanvragen in april bleef met 6,6 % onder het Gelders gemiddelde van 13,7 % (bron: UWV). Maar natuurlijk, iedere baan is er 1 te veel.
Wat het effect op de uitkering uit het gemeentefonds gaat zijn is nog koffiedik kijken. We verwachten niet dat Corona veel impact zal hebben op onze grondexploitaties. De vraag in deze regio is enorm, en andere gemeenten hebben moeite hun woningbouwplannen te realiseren door de stikstofproblematiek. Dus ons risico daarin is beperkt.

Proces 1

Wanneer besluit de raad over zelfstandigheid of herindelen?

De raad heeft al gekozen, in december 2019, na een eerdere peiling waarin 75% van de respondenten voor zelfstandigheid koos. De raad heeft dus al beslist. De provincie is het daar niet mee eens, en wil herindeling afdwingen, ondanks het besluit van onze raad.

Waarom een (nieuwe) peiling?

De vorige peiling wordt volkomen genegeerd door de provincie. We vinden dat de stem van de Scherpenzelers mee moet tellen. En daar mag geen twijfel over zijn. Tenslotte doen we het voor u, de inwoners van Scherpenzeel.
Het komt mooi uit dat we u nu nog concreter dan in november kunnen laten zien wat de gevolgen van zelfstandigheid zijn. Want dat is helemaal uitgewerkt in de kadernota. Als u dus uw voorkeur uitspreekt voor zelfstandigheid, dan weet u precies waar u voor kiest.

Zijn de consequenties van herindeling wel onderzocht?

De consequenties van herindeling zijn vorig najaar in beeld gebracht. Op basis van de informatie die er toen was (en de hele raad was het er mee eens dat die informatie klopte), heeft een meerderheid in de raad voor zelfstandigheid gekozen.

Dit voorjaar heeft de provincie ons gevraagd onze keuze voor zelfstandigheid nog eens tegen het licht te houden van herindeling. Er is echter geen nieuwe informatie over de consequenties van herindeling. En ook Barneveld kan ons die niet leveren. Veel zal afhangen van de onderhandelingen over bijv. het niveau van dienstverlening en voorzieningen.
Wel weten we meer over de kosten van ons voorzieningenniveau zoals we dat nu in Scherpenzeel hebben. Bijvoorbeeld over De Breehoek. Als we zelfstandig blijven en de gemeente in De Breehoek komt, lopen de tekorten in De Breehoek fors terug. Als we heringedeeld worden, lopen de kosten fors op, tot wel 4 ton. De vraag is of het voorzieningenniveau, zoals we dat nu hebben, haalbaar en betaalbaar is in het geval van herindeling.
We weten in ieder geval wel meer over de financiële uitgangspositie van beide gemeenten. Onze eigen positie is solide, Scherpenzeel heeft geen schulden. De situatie in Barneveld vinden we zorgelijk, zie bijv. het rapport van BDO.

Al met al vinden we dat we genoeg weten, om (met nog meer zekerheid dan vorig jaar) te kunnen zeggen dat zelfstandigheid de beste, efficientste en meest logische manier is om onze ambities voor Scherpenzeel te kunnen waarmaken.

Had het college herindeling niet beter moeten onderzoeken?

Nee, dat was niet de opdracht van de raad, en ook niet van de provincie. De provincie heeft altijd aangegeven dat we zelfstandigheid moesten uitwerken in de kadernota, en dat ze dat zouden beoordelen. Dat hebben we dus gedaan.

Pas op het allerlaatst kwam alsnog het verzoek om nog een keer te spiegelen. Maar als er geen nieuwe informatie is over herindeling, dan kom je daarin niet verder.
En als je dan intussen bewezen hebt dat zelfstandigheid prima haalbaar is, en Barneveld’s uitgangspositie slechter dan gedacht, dan is het niet vreemd dat we aan onze koers vasthouden.

Wat gebeurt er met de uitkomsten van deze peiling?

Deze peiling moet input vormen voor de besluitvorming in onze gemeenteraad over de Kadernota (waarin de zelfstandige koers van Scherpenzeel is uitgewerkt). Maar de uitkomsten van deze peiling zijn ook een belangrijk signaal voor de provincie en voor het Rijk, dat uiteindelijk over de toekomst van Scherpenzeel beslist. Draagvlak is een belangrijke voorwaarde voordat tot herindeling wordt overgegaan

Proces 2

Wat zijn de vervolgstappen in de besluitvorming over de toekomst van Scherpenzeel?

Voordat het College van Gedeputeerde Staten van Gelderland op 14 juli gaat besluiten of zij een herindelingsprocedure gaan starten (op grond van artikel 8 uit de Wet Arhi) moeten er eerst nog gesprekken plaatsvinden met Minister Ollongren van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Dat is een belangrijke nieuwe stap als gevolg van de aangescherpte Beleidskaders voor herindeling die de Tweede Kamer op 22 maart 2019 heeft vastgesteld. Dit zou de eerste keer zijn dat onder dit nieuwe Beleidskader een zogenaamde ‘herindeling op provinciaal initiatief’ wordt opgestart; voordat daarvan sprake kan zijn moet de Minister worden geïnformeerd over het proces tot op heden, en moet de Minister zich vergewissen van de noodzaak om op dit moment deze stap te nemen.
Bij de besluitvorming zal de provincie ook kijken naar de uitkomsten van de gemeenteraadsvergadering in Scherpenzeel op 9 juli a.s..

Wat gebeurt er als de provincie een herindelingsprocedure start?

Als Gedeputeerde Staten op 14 juli a.s. besluit om een art. 8 Arhi procedure te starten, zal de provincie de gemeentes Barneveld en Scherpenzeel uitnodigen voor een zogenaamd ‘Open Overleg’. In dit Open Overleg wordt, onder regie van de provincie, een herindelingsplan uitgewerkt. Op dit plan kan Scherpenzeel reageren door middel van formele Zienswijzen. Uiteindelijk stellen Provinciale Staten het herindelingsplan vast, waarna het aan de Minister wordt aangeboden. Als de Minister het met deze plannen eens is, nemen de Tweede en Eerste Kamer het definitieve besluit. De provincie streeft er naar om de herindeling per 1 januari 2023 in te laten gaan.
Na 14 juli ligt de volledige focus op herindeling. De provincie heeft reeds aangekondigd dat in deze procedure ook het financieel toezicht op beide gemeentes zal worden aangescherpt. Natuurlijk blijft onze dienstverlening doorgaan, maar grote nieuwe projecten die niet zonder meer bij herindeling passen (zoals bijvoorbeeld de combinatie Gemeentehuis - Breehoek) komen op losse schroeven te staan. Een dergelijk proces heeft bovendien invloed op de organisatieontwikkeling en de interne en externe bestuurlijke verhoudingen, zoals (besluitvorming over) samenwerking met buurgemeenten.

Wat zijn de gevolgen van herindeling?

Over de gevolgen van herindeling verschillen Scherpenzeel en de provincie van mening.
Het College van Burgemeester en Wethouders heeft voor zichzelf de gevolgen van zelfstandigheid en herindeling op een rijtje gezet. Die vindt u samengevat in de argumentenkaart , of uitgewerkt in deze MATRIX (linkje) en in deel A van de Kadernota . Op grond daarvan kwalificeert het college herindeling met Barneveld als ‘Een slechte oplossing voor een niet-bestaand probleem’.

Het College van Gedeputeerde Staten ziet dit anders, en stelt in haar brief aan de Minister ‘Naar onze mening kan feitelijk worden onderbouwd dat een fusie met Barneveld aanmerkelijk minder investering vraagt en zonder lastenverzwaring voor de inwoner tot dezelfde of op onderdelen zelfs betere resultaten voor de inwoners en ondernemers van Scherpenzeel kan leiden.’. Een toelichting hierop vindt u op https://gelderland.stateninformatie.nl/modules/1/ingekomen%20stukken/582626

PUBLIEKSSAMENVATTING B&W Toekomstvisie

Gemeente Scherpenzeel wil haar basis op orde hebben en in staat zijn om de ambities uit de Toekomstvisie Scherpenzeel 2030 waar te maken. De afgelopen periode is onderzocht hoe dit vorm kan worden gegeven. In het rapport 'Zelfbewust Scherpenzeel', dat u HIER kunt downloaden, worden daarover adviezen gegeven. De analyse is herkenbaar, maar biedt onvoldoende basis om nu al conclusies te trekken. Daarom heeft het college aan de raad voorgesteld om een vervolgtraject op te starten dat in december 2019 tot een eerste besluit leidt. Daarvoor wordt al wel gestart met het versterken van de ambtelijke organisatie.

EERSTE REACTIES

Wat vindt het college van dit rapport?

Het college onderschrijft de conclusies van het rapport dat de ambtelijke en bestuurlijke realisatiekracht versterkt moet worden. Daarin moet worden geïnvesteerd. Het college is blij dat de raad hier mee instemt.
De overige conclusies van het rapport worden meegenomen als input voor de vervolgbesprekingen. De besluitvorming over de toekomst van de gemeente Scherpenzeel is ingrijpend en vraagt om zorgvuldige onderbouwing en een dialoog (gesprek) met de samenleving. Het college pakt dit de komende periode, samen/in overleg met de raad, op.

Wat vinden de ambtenaren van het rapport en het (voorgenomen) raadsbesluit?

De ambtenaren vinden het belangrijk om op tijd en kwalitatief goed werk te leveren. Zonder uitbreiding van het huidig aantal ambtenaren is dat erg lastig. Ook de ondernemingsraad heeft gereageerd op het rapport via een brief. Deze brief kunt u op onze website bekijken.

DE UITKOMSTEN VAN HET ONDERZOEK

Waarom is het advies zo scherp?

Het onderzoeksbureau heeft een scherp en eenduidig advies gegeven, onomwonden en zonder wollig taalgebruik. Dit dwingt het gemeentebestuur tot keuzes. Waarom moeten er zoveel extra ambtenaren bij? Het gaat nu toch ook goed?
Het onderzoek toont aan dat er onvoldoende ambtenaren zijn om alle wettelijke taken uit te voeren, en dat er geen slagkracht is om ook de toekomstige grote opgaven te realiseren. Bovendien is de organisatie nu te kwetsbaar. Ook de invloed van Scherpenzeel in de Regio Foodvalley of bij provinciale overleggen is klein. Extra ambtenaren zijn nodig om in de toekomst alle wettelijke taken te blijven uitvoeren, te kunnen werken aan onze specifieke ambities (groen, ondernemend en betrokken) en voldoende positie in te kunnen nemen in samenwerkingsverbanden.

Is er sprake van disfunctioneren van de organisatie?

Nee, de onderzoekers concluderen juist dat de ambtenaren zeer loyaal, betrokken en hardwerkend zijn. Wel is de ambtelijke organisatie kwetsbaar gezien de onderbezetting, en het feit dat sommige onderwerpen maar bij één medewerker belegd zijn. Ook is er sprake van achterstallig onderhoud: processen die al in gang gezet hadden moeten worden, maar door tijdgebrek nog niet zijn opgepakt.
Dat is geen kritiek op de medewerkers; zij hebben de afgelopen jaren geroeid met de riemen die zij hadden. De raad en het college hebben hun waardering hiervoor naar de organisatie uitgesproken.

Wat kost de inzet van extra ambtenaren?

Het inzetten van extra ambtenaren kost veel geld. Om de basis op orde te krijgen is circa 14 fte(voltijd werkplekken) nodig. Dat kost ruim 1 miljoen euro per jaar. Daarnaast willen we de ambities uit de Toekomstvisie waarmaken. Ook daarvoor zijn extra medewerkers nodig.

Kan Scherpenzeel dat wel betalen?

De gemeente Scherpenzeel is niet arm, maar beschikt ook niet over voldoende middelen om dat structureel te kunnen betalen. Voor de langere termijn moet daarom naar een structurele oplossing worden gezocht. Dat zal hoe dan ook tot lastenverzwaring leiden voor de inwoners. De komende maanden overlegt de raad over de vraag of dit realistisch en wenselijk is.

Klopt het dat het zelfstandig houden van Scherpenzeel 250 euro per inwoners kost?

Dat getal is een eerste vertaling van de investering die nodig is om de wettelijke taken uit te kunnen voeren. Maar of dat voldoende is om zelfstandig te kunnen blijven is de vraag. Immers we willen ook
de ambities uit onze Toekomstvisie realiseren, en we moeten ook werken aan versterking van de bestuurskracht.

Wat is bestuurskracht en is daar iets mis mee in Scherpenzeel?

Bestuurskracht is een verzamelbegrip. Het gaat over het vermogen van het college en de raad om de gemeente goed te besturen, en de belangen van de inwoners van Scherpenzeel zo goed mogelijk te dienen. Zowel binnen de organisatie, als in de regio en provincie. Het gaat dan om visie, daadkracht en effectiviteit van het handelen van de bestuurders.

OVERWEGINGEN BIJ HET BESLUIT

Het advies is eenduidig Is er eigenlijk maar één optie?

Het advies van Seinstra van de Laar is eenduidig: het voorkeursalternatief is herindeling met Barneveld. Maar dat betekent niet dat de andere scenario’s van tafel zijn. Geen enkele variant wordt in dit stadium uitgesloten. De komende periode wordt verder onderzocht wat het beste is voor Scherpenzeel.

Kan Scherpenzeel zelfstandig blijven?

Dat kan alleen als er fors wordt geïnvesteerd in de ambtelijke organisatie(zowel om de wettelijke taken uit te voeren, als om de ambities van de Scherpenzeelse samenleving te kunnen invullen). Daarnaast is een versterking van de bestuurskracht noodzakelijk. Dit vraagt om een andere investering.

Het is de vraag of het totaal pakket haalbaar en betaalbaar is. Als blijkt dat dit niet het geval is, zal vergaande samenwerking met een andere buurgemeente een logische vervolgstap zijn. Het onderzoek schetst dat de gemeente Barneveld dan een geschikte partner is.

Waarom wordt het advies van het onderzoek niet direct overgenomen?

Ondanks dat het advies heel duidelijk is, mag zo’n ingrijpende beslissing over de toekomst van Scherpenzeel niet zonder meer worden genomen. Eerst moet duidelijk zijn wat precies de gevolgen zijn voor de inwoners van Scherpenzeel qua voorzieningenniveau, kosten en dienstverlening.

Wat wil de gemeente de komende maanden gaan doen?

College en raad gaan zich buigen over de maatschappelijke en bestuurlijke impact van de verschillende scenario’s, zodat zij daarna (gefaseerd) tot een gedegen besluit kunnen komen. Daartoe worden opnieuw gesprekken met buurgemeenten gevoerd, en gaan we in gesprek met de samenleving.

Heeft het wel zin om te investeren in de huidige organisatie als het nog niet zeker is of we wel zelfstandig blijven?

Ja, het is essentieel dat gemeente Scherpenzeel aan haar wettelijke taken kan voldoen. De extra ambtelijke capaciteit zal ook bij een eventuele herindeling nodig zijn.

Kan de gemeente al die ambtenaren wel huisvesten?

Momenteel onderzoeken we hoe we de extra medewerkers kunnen huisvesten. Daarbij kijken we nadrukkelijk ook naar tijdelijke opties. Als gekozen wordt voor een zelfstandige toekomst, dan zal er op termijn nog meer uitbreiding nodig zijn (bijvoorbeeld vanwege onze ambities uit de Toekomstvisie). In dat geval zou een nieuw gemeentehuis nodig kunnen zijn. Maar omdat bijvoorbeeld in het geval van herindeling hooguit nog behoefte zou zijn aan een steunpunt voor onze buitendienst, of een loketfunctie, willen we daar niet op vooruitlopen. Het structurele huisvestingsvraagstuk is pas aan de orde nadat de koers voor de bestuurlijke toekomst is bepaald.

Wanneer komt er een definitief besluit over de toekomst van Scherpenzeel?

Onze inwoners, ondernemers, ambtenaren en samenwerkingspartners hebben er belang bij dat hier zo snel mogelijk duidelijkheid in komt. De Raad zal nog dit jaar een eerste besluit nemen.

Is uitstel van de besluitvorming mogelijk?

Nee. Inwoners, bedrijfsleven en overheidspartners hebben recht op zo spoedig mogelijke duidelijkheid. Ook de provincie vraagt hierom. We willen nog dit jaar een eerste besluit nemen.

VERVOLGPROCES

Hoe zien de vervolgstappen eruit?

We organiseren een digitale en fysieke mogelijkheid waar u uw eerste reactie kunt geven en u vragen kunt stellen. Deze zomer brengen we de consequenties van de verschillende scenario’s voor de inwoners in beeld. Dit najaar worden bijeenkomsten opgezet, waar we met de samenleving in gesprek gaan.

Waarom worden inwoners pas in het najaar betrokken bij dit vraagstuk?

De discussie over de Toekomstvisie (wat willen we bereiken?) is nadrukkelijk met de samenleving gevoerd. Het verdiepingsonderzoek (hoe kan dat worden gerealiseerd?) was vrij technisch van aard. Daarom zijn alleen gesprekken gevoerd met vertegenwoordigers van de samenleving. Op basis van de uitkomsten van het onderzoek gaan we weer opnieuw in gesprek met inwoners. Vooruitlopend daarop organiseren we begin juli een inloopbijeenkomst waar u uw vragen, opmerkingen en meningen kunt geven. Ook ontvangen we uw reactie graag via toekomstvisie@scherpenzeel.nl.