Stemmen tellen en de uitslag vaststellen

Voordat het tellen van de stemmen begint

• De stembureauleden tellen eerst alle stempassen en volmachten.
  Zo weten ze hoeveel kiezers hebben gestemd.
• Daarna openen de stembureauleden de stembus.
• Ze halen de stembiljetten uit de stembus.
• Ze vouwen de stembiljetten open en leggen de partijen bij elkaar.
• Dan kan het tellen van de stembiljetten beginnen.

Het tellen van de stemmen

• Sommige gemeenten tellen op woensdagavond alleen de stemmen per partij. 
  De volgende dag tellen ze de kandidaten. 
  Dat heet 'centrale telling'.
• Andere gemeenten tellen op woensdagavond alles. 
  Dus de partijen en de kandidaten. 
  Dat heet ‘decentrale telling’.
• De stembureauleden en tellers tellen ook hoeveel ongeldige stemmen er zijn. En hoeveel stembiljetten ‘blanco’ zijn gelaten.

Na het tellen van de stemmen

• De voorzitter van het stembureau schrijft alle aantallen op in een verslag. 
  Dat heet ‘het proces-verbaal’. 
  Alle tellers zetten een handtekening in het proces-verbaal.
• U mag een foto maken van de aantallen.
  De handtekeningen mag u niet fotograferen.
• De aantallen van alle stembureaus worden bij elkaar opgeteld. 
  Dat gebeurt op het gemeentelijk stembureau.
• Het gemeentelijk stembureau schrijft deze aantallen in het gemeentelijk proces-verbaal. 
  Dat gebeurt op maandag 23 maart. 
  U mag ook hiernaar komen kijken.
• Na het tellen van alle stemmen geeft de gemeente de uitslag door aan de Kiesraad. 
  Ook zet de gemeente een voorlopige uitslag op de eigen website.
• Na acht dagen wordt de uitslag bekend.  
• Een tijdlijn vindt u hier.  

Als u denkt dat er iets fout gaat bij het tellen

• Denkt u dat iemand een fout maakt met het tellen? 
  Vertel dit dan aan de voorzitter van het stembureau.
• De voorzitter schrijft uw bezwaar in het proces-verbaal.

Regels bij het tellen van de stemmen

• De tellers en stembureauleden tellen de stemmen.
• U mag toekijken, maar niet helpen met tellen. 
  En u mag het telproces niet verstoren.
• U mag aantekeningen, foto’s en video’s maken. 
  Maar let op! Staan er mensen herkenbaar op beeld? Dan mag u de foto’s en video’s alleen verspreiden met hun toestemming.
• Na het tellen schrijft het stembureau de aantallen in het proces-verbaal. Alle stembureauleden zetten hun handtekening onder de aantallen. U mag een foto maken van de aantallen, zonder dat de handtekeningen zichtbaar zijn.