Voorbereid op noodsituaties: het verhaal van Henk en Betsie Schuurman

‘We komen allebei uit de Achterhoek en zijn nog net in de oorlog geboren. Naoberschap, ofwel er voor elkaar zijn in de buurt, was waar we opgroeiden heel vanzelfsprekend’, vertellen Henk en Betsie. Ze zijn dan ook blij dat ze datzelfde in Scherpenzeel hebben gevonden. Met zes families uit hun buurt hebben ze over en weer heel goed contact, dat verder gaat dan elkaar alleen groeten op straat. Dat begon een jaar of zes geleden, op initiatief van een jonge buurvrouw die behoefte had aan meer écht contact met buren. Inmiddels spreken en zien ze elkaar regelmatig en helpen ze elkaar als het nodig is. Het geeft hen een veilig gevoel. ‘We hebben gekscherend al eens tegen elkaar gezegd dat ons eigenlijk niet veel kan gebeuren.’

Focus op goed contact

‘We brainstormen weleens over dingen, dat ontstaat gewoon. Zo hadden we het tijdens de nieuwjaarsborrel over noodpakketten, en toen ontdekten we dat iedereen eigenlijk wel iets in huis heeft voor als het nodig zou zijn’, vertelt Henk. ‘We hebben geen plan gemaakt voor als er calamiteiten zouden uitbreken, maar we rekenen op elkaar. De ene buurvrouw heeft bijvoorbeeld een diepvrieskist van 600 liter, een ander heeft hout om te stoken. Ik heb een kruiwagen en een hoop emmers waarmee jongere buurmannen water uit de vijver kunnen halen zodat iedereen het toilet kan doorspoelen en we zorgen met elkaar wel dat er eten op tafel komt. Daarnaast hebben we met z’n allen genoeg dekens en kaarsen in huis voor als het nodig is. Goed contact hebben is voor iedereen belangrijk. We lopen niet de deur plat bij elkaar, maar zijn er wel als het nodig is en hebben het gevoel dat we op elkaar kunnen rekenen.’

Henk en Betsie zijn niet bang voor eventuele calamiteiten. ‘Je weet op zo’n moment toch niet wat er gaat gebeuren, maar we zijn ervan overtuigd dat als we de krachten bundelen dat we ons met elkaar kunnen redden. In de buurt is er genoeg kennis en kunde. De een kan dit, de ander dat. Je moet elkaars talenten benutten.’

Saamhorigheid zien ze als het allerbelangrijkste wapen om je te kunnen redden in een noodsituatie. Daarnaast hebben ze zelf de nodige basis in huis. ‘We hebben extra batterijen, een knijpkat, een noodradio en we kunnen onze telefoons opladen aan onze fietsen of in de auto. Daarnaast hebben we een regenton en genoeg eten in de voorraadkast. Dat laatste hebben we altijd gehad, daar zijn we natuurlijk mee grootgebracht door de tijd waarin we geboren zijn.’

Samenkomen in kleine cellen

Henk denkt dat het contact hebben in kleine cellen, zoals hij het noemt, beter werkt dan als er op groter niveau van alles wordt geregeld. ‘Ik las in een artikel dat in Doorn een hele wijk met meer dan 200 mensen bij elkaar is geroepen. Daar zit bijvoorbeeld ook een psycholoog en marinier bij. Op die manier wordt het meteen kazerne-achtig georganiseerd. Ik denk dat het juist beter is om in kleine cellen goed contact te hebben. Dat maakt het overzichtelijk en zo houd je het dichtbij. Daarbij hebben we allemaal een netwerk, dus het werkt ook als een soort spinnenweb. Het is goed om lekker dichtbij elkaar te zitten, en als het nodig is kun je gebruikmaken van de kringen daaromheen.’

Ondanks dat ze zelf dus een heel eind kunnen komen met hun eigen netwerk in de wijk, denken Henk en Betsie ook dat de overheid een belangrijke taak heeft. ‘Zij moeten zorgen dat ze uiterlijk na een dag of vijf zorgen dat er voorzieningen zijn getroffen voor vervangend stroomgebruik. Als burgers kunnen we ons niet massaal op dat soort grote dingen voorbereiden.’

Nuchter blijven

‘Je moet het vooral niet te formeel maken, want dat is niet vol te houden op lange termijn’, menen Henk en Betsie. ‘Zoek elkaar gewoon op in de buurt, zeg elkaar gedag, maak een praatje en ga eens bij elkaar op de koffie. Als de nood aan de man komt, ontstaat er altijd creativiteit. Je ontdekt dan vanzelf wel wie de boel een beetje kan sturen, en wie een denker of doener is. Zolang de basis goed is en je weet dat je op elkaar kunt rekenen, gaat dat als het nodig is vanzelf. Omzien naar elkaar is het allerbelangrijkst.’

De belangrijkste tip van het echtpaar in het geval van nood? Dat is om nuchter te blijven en de rust te bewaren. Ze zien daar een belangrijke taak in voor oudere mensen in de buurt. ‘Je kunt wel allerlei grote dingen bedenken, maar het moet wel uitvoerbaar zijn en veilig blijven. Het is essentieel om de rust te bewaren en te praten met elkaar. Met elkaar kunnen we heel veel bereiken, en saamhorigheid bindt je aan elkaar en geeft je kracht.’