Voorbereid op noodsituaties: het verhaal van apotheker Maarten Hoogveld

“Als je afhankelijk bent van een bepaald geneesmiddel, is het verstandig om vooraf na te denken over wat er gebeurt als dat tijdelijk niet verkrijgbaar is.”

Een apotheek heeft minder voorraad dan je denkt

Wie een apotheek binnenloopt, zou misschien verwachten dat daar voldoende medicijnen liggen om inwoners langere tijd te helpen. De werkelijkheid is anders. Veel geneesmiddelen worden ‘just in time’ geleverd.

“Als er geen aanvoer meer is, kan de voorraad van bepaalde medicijnen binnen een paar dagen al op zijn”, vertelt apotheker Maarten Hoogveld. “Bij antibiotica kan dat bijvoorbeeld heel snel gaan. Ook verbandmiddelen liggen tegenwoordig niet meer allemaal lokaal op voorraad.”

Bij een lokale storing kan mogelijk worden uitgeweken naar een apotheek of andere zorgverlener in een omliggende plaats. Maar bij een grotere regionale of landelijke noodsituatie wordt dat lastiger. Ook stroomuitval kan gevolgen hebben. Medicijnen die gekoeld moeten worden bewaard, kunnen niet onbeperkt goed blijven wanneer koelkasten uitvallen. Sommige producten kunnen tijdelijk buiten de koelkast worden bewaard, maar hoe lang verschilt per geneesmiddel.

Welke medicijnen kun jij niet missen?

Een goede voorbereiding begint volgens Maarten daarom met een eenvoudige vraag: welke medicijnen gebruik ik en wat gebeurt er als ik die tijdelijk niet kan krijgen?

Vooral voor mensen die sterk afhankelijk zijn van bepaalde medicatie is dat belangrijk. Denk bijvoorbeeld aan medicijnen bij Parkinson of epilepsie, maar ook aan andere middelen die je niet zomaar kunt missen.

“Het verbaast me soms dat mensen wachten tot hun laatste tablet op is voordat ze nieuwe medicijnen aanvragen. Terwijl je, als je ergens echt van afhankelijk bent, juist niet zonder wilt komen te zitten.”

Zijn advies is om dit op tijd met de eigen apotheek te bespreken. Welke voorraad verstandig en mogelijk is, verschilt namelijk per persoon en per geneesmiddel.

Denk verder dan de eerste dagen

Bij voorbereiden op een noodsituatie gaat het vaak over de eerste 24 of 72 uur. Heb je voldoende drinkwater? Kun je iets eten? Heb je licht als de stroom uitvalt? Maar wat gebeurt er wanneer een crisis langer duurt?

“De eerste dagen kunnen we waarschijnlijk nog mensen helpen. Maar als de aanvoer langere tijd stilvalt, wordt de voorraad steeds beperkter.”

In een ernstige noodsituatie zal de zorg bovendien prioriteiten moeten stellen. Acute zorg gaat dan voor. Daardoor is het niet vanzelfsprekend dat alle reguliere medicatie direct beschikbaar blijft. Volgens Maarten is het daarom belangrijk om niet pas in een noodsituatie na te denken over medicijnen, maar vooraf te weten welke middelen voor jou essentieel zijn en wat je moet doen als de beschikbaarheid ervan verandert.

Weet wat je medicijnen doen

Voorbereiden betekent niet alleen voldoende medicijnen in huis hebben. Kennis is minstens zo belangrijk. Sommige geneesmiddelen vragen bijvoorbeeld extra aandacht bij uitdroging, hoge koorts, flinke griep of een ernstig tekort aan drinkwater. Het is daarom verstandig om vooraf bij de apotheek na te vragen wat in zulke situaties voor jouw medicatie geldt.

“Medicijnen innemen is vaak een gewoonte. Maar er zijn situaties waarin je juist moet weten of je een middel wel of niet moet blijven gebruiken. Daarom is het belangrijk dat je begrijpt wat je medicijnen doen.”

Wie meerdere geneesmiddelen gebruikt, kan bij de apotheek navragen waar extra aandacht voor nodig is. Bijvoorbeeld: wat moet ik doen met mijn medicijnen als ik een paar dagen hoge koorts heb, nauwelijks kan drinken of ernstig ziek ben? Verander of stop medicatie niet op eigen initiatief, maar bespreek vooraf met een arts of apotheker wat in jouw situatie verstandig is.

Je hebt elkaar nodig

Voorbereid zijn gaat volgens Maarten niet alleen over spullen en medicijnen. Ook contact met de mensen om je heen is belangrijk.

“Je kunt niet alles alleen oplossen. In een noodsituatie ben je aangewezen op buren en op elkaar helpen. Dat is uiteindelijk misschien wel het allerbelangrijkste.”

Een buurtapp kan daarbij bijvoorbeeld helpen. Zo kunnen buren elkaar snel informeren, waarschuwen of om hulp vragen.

“De beste voorbereiding op een noodsituatie is misschien wel zorgen dat je in goede harmonie leeft met de mensen om je heen.”

Begin bij je eigen medicijnkastje

Wie vandaag iets wil doen om beter voorbereid te zijn, kan dus heel eenvoudig beginnen: kijk welke medicijnen je gebruikt.

“Vraag jezelf af: hoe afhankelijk ben ik hiervan en wat gebeurt er als ik ze tijdelijk niet kan krijgen? Bespreek dat vervolgens met je apotheek.”

Je kunt je nooit op iedere mogelijke noodsituatie voorbereiden. Maar je kunt wel weten waar je kwetsbaar bent en daar vooraf over nadenken.

“De beste voorbereiding is uiteindelijk goede kennis. Als je weet wat je medicijnen met je doen en wat voor jou belangrijk is, kun je in een noodsituatie betere keuzes maken.”

Wil jij je verhaal vertellen?

Wat doe jij als de stroom er dagenlang af ligt? Steeds meer inwoners denken hierover na en treffen kleine of grotere voorbereidingen. Die verhalen willen wij graag laten zien om anderen te inspireren. Je hoeft geen ‘expert’ te zijn. We zoeken gewone inwoners met herkenbare verhalen.

Wij verzorgen de tekst en foto. We zien graag je aanmelding tegemoet via communicatie@scherpenzeel.nl, ook te gebruiken als je eerst meer informatie wilt.