Participatiewet in Balans

De veranderingen vanaf 1 januari 2026

Vanaf 1 januari 2026 zijn de volgende veranderingen in gegaan:

1. Zoektermijn voor jongeren: Jongeren tot 27 jaar hebben een zoektermijn van 4 weken om werk of een opleiding te vinden voordat ze bijstand mogen ontvangen. De gemeente kan nu een uitzondering maken op deze regel als de persoonlijke situatie van de jongere hierom vraagt.

2. Eenvoudigere identificatie: Het vaststellen van identiteit wordt makkelijker. Zo wordt het mogelijk een geldig (Europees) rijbewijs als identificatiemiddel te gebruiken.

3. Snellere en eenvoudigere aanvraagprocedure: binnen de procedure voor bijstand, Bbz, IOAW en IOAZ komt ruimte voor een verkorte aanvraagroute wanneer iemand tijdelijk geen recht had op een uitkering en opnieuw een aanvraag wil doen. Dit kan bijvoorbeeld wanneer iemand een tijdelijke baan heeft gevonden.

4. Duidelijkheid over giften: Inwoners die bijstand ontvangen kunnen nu giften ontvangen zonder dat dit gevolgen heeft voor de uitkering. Het maximale bedrag is € 1.200,00 per kalenderjaar.
   Een gift is iets wat je krijgt, vrij kunt besteden en waar u niets voor hoeft te doen. Dit kan geld zijn, maar ook spullen, zoals een tas boodschappen, kleding of meubels. Ook bijdragen in de kosten tellen hierbij mee, bijvoorbeeld als iemand anders meebetaalt aan de vaste lasten. De inwoner moet giften zelf melden bij de gemeente als de waarde van alle giften binnen één kalenderjaar meer dan € 1.200,00 is. 

5. Harmonisatie jongerennorm: Jongeren tussen de 18 en 21 jaar die geen beroep op ouder(s) kunnen doen voor financiële steun kunnen een vast bedrag als aanvulling ontvangen via de algemene bijstand.

6. Terugwerkende kracht bij aanvragen: Bijstand kan onder bepaalde voorwaarden met terugwerkende kracht worden toegekend. Dit kan tot maximaal drie maanden voor de aanvraag van de bijstand.

7. Vereenvoudiging vermogenstoets: De regels rond vermogen worden simpeler en transparanter. Er wordt naar het actuele vermogen van iemand gekeken.

8. Meer ruimte voor mantelzorg: Er komt flexibiliteit voor mensen die tijdelijk mantelzorg verlenen en ontvangen. Mantelzorg kan (tijdelijk) verleend worden zonder dat dit vergaande gevolgen heeft voor de bijstand.