Een referendum in Scherpenzeel: wat kan wel en wat kan niet?

Geregeld vragen inwoners of de gemeente over een bepaald onderwerp een referendum kan houden. Ook is recentelijk een oproep gedaan voor een referendum door een inspreker bij de gemeenteraadsvergadering. 

In dit artikel leggen we uit wat de Scherpenzeelse regels zijn rond een volksraadpleging.

Wat is een referendum?

Een referendum is een volksraadpleging waarbij de kiesgerechtigden (dat zijn de inwoners die mogen stemmen bij een gemeenteraadsverkiezing) zich uitspreken over een ontwerp-raadsbesluit. Zowel inwoners als de gemeenteraad mogen een referendum aanvragen. Bij een referendum wordt aan de kiesgerechtigden de vraag voorgelegd of zij voor of tegen het ontwerp-raadsbesluit zijn. 

Wanneer kan geen referendum plaatsvinden?

In de Referendumverordening Scherpenzeel 2023 is opgenomen om welke redenen geen referendum mogelijk is. 

Een van de redenen waarom geen referendum mogelijk is, is als de gemeenteraad niet bevoegd is om over een bepaald onderwerp te besluiten. Dit betreft dan een besluit dat al genomen is door een hoger bestuursorgaan zoals het Rijk. Als het een landelijk wet betreft, moet de gemeente dit uitvoeren en is een referendum niet mogelijk. 

Waarover kan wel een referendum gehouden worden?

Een referendum is mogelijk als er een ontwerp-raadsbesluit is. Dit houdt in dat er al een raadsvoorstel is, waarover de gemeenteraad gaat besluiten. 

Kan er een referendum komen over het wel of niet opvangen van asielzoekers?

De opvang van asielzoekers per gemeente is via een landelijke wet geregeld. Dit is de Spreidingswet, ingesteld door een hoger bestuursorgaan (het Rijk). Over de Spreidingswet kan geen referendum in een gemeente plaatsvinden, omdat de gemeenteraad hier niet over gaat. Een referendum met de vraag of kiesgerechtigden voor of tegen opvang van asielzoekers zijn, is dus niet mogelijk. 

Lees meer in de Referendumverordening Scherpenzeel 2023.