Voorlichting Eikenprocessierups 2020

Home > Inwoners > Actualiteiten > Voorlichting Eikenprocessierups 2020

Voorlichting Eikenprocessierups 2020

RSS

Sinds 2006 heeft de gemeente Scherpenzeel te maken met rupsen van de eikenprocessievlinder. De rupsen kunnen overlast opleveren en zijn een gevaar voor de volksgezondheid.

Wat doet de gemeente?

Door een mix van maatregelen doet de gemeente Scherpenzeel aan beheersing van de eikenprocessierups. Wij voeren preventieve bestrijding uit bij vrijwel alle gemeentelijke eikenbomen binnen de bebouwde kom van Scherpenzeel. Ook worden drukbezochte locaties in het buitengebied preventief aangepakt. Wij bespuiten de bladeren van de eikenbomen met een ongevaarlijk biologisch middel, een bacterie. Het middel wordt opgenomen door het eikenblad. De rupsen die ervan eten gaan dood. Voordat de eikenprocessierups haar brandharen krijgt wordt de bestrijding uitgevoerd. Bij een geslaagde preventieve bestrijding is de overlast minimaal.

Tegelijkertijd werkt de gemeente aan een gevarieerder bomenbestand (minder eiken) en aan een natuurlijke balans (meer biodiversiteit), waardoor natuurlijke vijanden zorgen voor minder eikenprocessierupsen. Stimulerende maatregelen zijn bijvoorbeeld meer begroeiing nabij bomen en een natuurvriendelijker groen- en maaibeheer.

Bij overlast kan de gemeente inzetten curatieve bestrijding. De gemeente zal dan eikenprocessierupsen verwijderen door deze op te laten zuigen. Curatieve bestrijding wordt uitgevoerd in de bebouwde kom en op locaties waar veel mensen komen. Op rustige plekken waar weinig mensen komen willen we “de natuur haar gang laten gaan” waardoor natuurlijke vijanden van de eikenprocessierups gestimuleerd worden. 

Lichamelijke klachten

Na contact met de microscopisch kleine, pijlvormige brandharen van deze rups kunnen klachten ontstaan zoals jeuk, huiduitslag, irritatie aan de ogen of aan de luchtwegen. Verder kunnen de brandharen kleine, pijnlijke, irriterende wondjes veroorzaken. Er kunnen ook pijnlijke, rode huiduitslag met hevige jeuk, waarbij ook bultjes, pukkeltjes met vocht gevulde blaasjes kunnen ontstaan die kunnen gaan ontsteken. Deze huidirritaties kunnen tot twee weken aanhouden.

Er hoeft geen rechtstreeks contact met de rups te zijn om klachten te krijgen. De brandharen kunnen ook door de wind meegevoerd worden waardoor ze de huid, ogen, neus, keel of luchtwegen kunnen binnendringen of in de kleding terecht kunnen komen. Via wrijven, krabben en zweet verspreiden de brandharen zich verder over het lichaam, waarbij niet alleen de onbedekte delen van huid (armen, benen, gelaat), maar ook de bedekte delen van de huid besmet raken. Ook besmette kleding vormt een bron van blootstelling en verdere verspreiding. Er zijn vooral risico’s voor de gezond­heid in de periode dat de eikenproces­sierupsen brandharen krijgen (half mei-juni) en bij verdere verspreiding van deze brandharen uit lege nesten (juli-september).

Voorkom klachten

Door niet in aanraking te komen met de brandharen van de eikenprocessierups voorkomt u klachten. Als u rupsen aantreft laat ze dan met rust en vermijd elk contact met nesten en spinsels. Zorg bij een bezoek aan een (natuur-)gebied met eikenprocessierupsen voor goede bedekking van de hals, armen en benen en ga niet op de grond zitten. Als u in de nabijheid van eikenbomen bent is het raadzaam om gewoon op de rijbaan, voet- fiets- en wandelpaden te blijven en eventuele rupsen niet aan te raken. Als u deze aantreft laat ze dan met rust en vermijd ook contact met eventuele (verlaten) nesten van rupsen en spinsels. Waarschuw kinderen voor het gevaar van de rups. Kies wanneer het mogelijk is voor een andere route waar geen besmette bomen staan. Ook het buiten ophangen van was, het buiten laten liggen van speelgoed en kinderen laten spelen op het gazon is onverstandig met eikenprocessierupsen in de buurt. Laar verder zandbakken zoveel mogelijk gesloten.

Wat te doen bij klachten?

Ga na aanraking van de rupsen of haren niet krabben of wrijven, maar was of spoel de huid of ogen goed met water. Vooraf kan men de huid strippen met plakband of schilderstape om overtollige brandharen zoveel mogelijk te verwijderen.  Was ook de kleren (liefst op 60 °C). Klachten verdwij­nen in het algemeen binnen twee weken. Een zachte crème met bijvoorbeeld menthol of een gel van Aloë Vera kan verlichting geven. Neem bij ernstige klachten contact op met uw huisarts. Waarschuw bij ernstige overlast ook de terreinbeheerder, gemeente en/of regionale GGD. Wanneer binnen een aantal minuten zich ernstige klachten van luchtwegen (kortademigheid, fluitende of piepende moeizame ademhaling) of van hart/bloedvaten (sterke bloeddrukdaling) aandienen, dan dient men snel hulp in te roepen voor behandeling (112 bellen). Dit komt gelukkig zelden voor. 

Eikenprocessierups herkennen

Eikenbomen met eikenprocessierup­sen zijn te herkennen aan de specifieke nesten op de stammen of dikkere takken: dichte spinsels van vervellings­huidjes, met brandharen en uitwerp­selen. Vanuit hun nesten gaan de rupsen ’s nachts in processie op zoek naar voedsel in de toppen van de boom.

 

Meer informatie

De website www.rupsen.info (voorheen www.oakie.info) bevat informatiebladen voor kindercentra, beheerders van recreatieterreinen, huisartsen en evenementorganisatoren. Informatie voor burgers is te vinden op www.GGDleefomgeving.nl. Specifieke informatie over klachten en over wanneer mensen naar de huisarts moeten gaan is te vinden op www.thuisarts.nl. Voor uitgebreide informatie over de Eikenprocessierups verwijzen wij u naar het Kennisplatform Processierups (www.processierups.nu).