Het dagelijks bestuur van de gemeente wordt gevormd door het college van burgemeester en wethouders (B&W). Het college zorgt onder andere voor het aandragen van beleidsvoorstellen, het nemen van een groot aantal beslissingen en het uitvoeren van de besluiten die de gemeenteraad genomen heeft.  Het college vergadert in principe elke dinsdagochtend. In tegenstelling tot de raads- en commissievergaderingen zijn de collegevergaderingen niet openbaar. In de B&W besluitenlijsten vindt u de beslissingen die het college heeft genomen.

De burgemeester en elke wethouder heeft zijn/haar eigen beleidsterreinen. Die beleidsterreinen samen bij een collegelid noemt men portefeuille. Hoewel ieder lid van het college dus zijn eigen portefeuille heeft, is het college gezamenlijk verantwoordelijk voor het beleid.

Gemeenteraad

De gemeente wordt bestuurd door de gemeenteraad. Deze wordt om de vier jaar gekozen door alle Scherpenzelers van 18 jaar en ouder. De gemeenteraad van Scherpenzeel bestaat uit 13 leden. Ieder raadslid is een vertegenwoordiger van een politieke partij.

Raad bepaalt beleid
Als volksvertegenwoordiging is de gemeenteraad de baas in de gemeente. De raad bepaalt het beleid en neemt de belangrijkste beslissingen, bijvoorbeeld de vaststelling van de begroting. De raad kan een plan goedkeuren, verwerpen of veranderen (amenderen).

De gemeenteraad controleert vervolgens of burgemeester en wethouders het beleid goed uitvoeren. De raad heeft een aantal middelen om het college te controleren. Bijvoorbeeld het recht om vragen te stellen of te interpelleren. Daarnaast heeft de raad het ‘recht van onderzoek', als de raad vermoedt dat op een bepaald gebied iets is mis gegaan. 
Een ander instrument is de rekenkamer. Per 1 september 2005 heeft Scherpenzeel samen met Woudenberg en Renswoude een rekenkamercommissie. Deze commissie bestaat uit drie externe leden, de heren J.P.P. van Dort uit Nieuwegein (voorzitter), D.J. Jans uit Veenendaal en J.G.W. Scheltinga uit Leersum en wordt ondersteund door een ambtelijk secretaris, mevrouw B.C.J. Does. Zij werkt ook voor de rekenkamercommissies van Nijkerk en van Barneveld/Leusden/Zeewolde. De rekenkamercommissie werkt geheel onafhankelijk van het college en de gemeenteraad en onderzoekt of de gemeente haar doelen bereikt heeft en of het geld efficiënt en effectief besteed is. (meer informatie www.rekenkamervip.nl)

De raadsvergadering is dé plaats voor het openbare politieke debat. In de raad worden alle politiek relevante zaken besproken en besloten. Denk daarbij aan vraagstukken als het bouwen van een multifunctioneel centrum, het verdelen van het geld of het vaststellen van een bestemmingsplan. In het raadsdebat wordt duidelijk hoe de raad over de voorstellen denkt en welke standpunten de verschillende politieke fracties innemen. Wethouders kunnen tijdens de raadsvergadering worden uitgenodigd deel te nemen aan het debat om hun voorstel bijvoorbeeld toe te lichten of te verdedigen. Na één of meer discussierondes wordt vastgesteld of een meerderheid van de raad instemt met het voorstel. De gemeenteraad vergadert eens per zes weken, onder leiding van de burgemeester. De vergaderingen van de raad zijn openbaar. Ook heeft het publiek spreekrecht in de raad. 

Raadscommissies

Het werk van de raad is veelomvattend. Daarom wordt er veel voorbereid in raadscommissies. Ook de vergaderingen van de commissies zijn openbaar. En in de raadscommissie heeft het publiek spreekrecht over een punt dat op de agenda staat.